Thai
EN / TH
Hospital Hotline
Call : +662 310-3000
or 1719 (Local calls)

All About Cancer

All About Cancer


โรคมะเร็งตับอ่อน

ตับอ่อนเป็นต่อมรูปร่างคล้ายลูกแพร์ ยาวประมาณ 6 นิ้วอยู่ช่องท้องส่วนลึก ระหว่างกระเพาะอาหาร และกระดูกสันหลังตับอ่อนประกอบด้วยสามส่วน ส่วนที่กว้างที่สุดเรียกส่วนหัว ตัว และส่วนหางที่มีปลายแหลมตับอ่อน มีหน้าที่สร้างฮอร์โมน รวมถึง อินซุลินที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และเอนไซม์ที่ช่วยย่อยอาหารในลำไส้พบอุบัติการณ์มะเร็งตับอ่อนสูงมากในผู้ป่วยอายุ 60-80 ปีอุบัติการณ์เท่ากันในเพศชายและหญิงสาเหตุแท้จริงของมะเร็งตับอ่อนยังไม่แน่ชัดผู้ที่สูบบุหรี่ มีโอกาสเป็นมะเร็งตับอ่อนมากกว่า 2-3 เท่าของคนทั่วไปบางอาชีพทำให้เสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งตับอ่อนมากขึ้น เช่นอาชีพที่ต้องสัมผัสถ่านหิน กาซ และคนงานในอุตสหากรรมเหล็ก และอุตสาหกรรมที่มีการใช้ยาฆ่าแมลงบ่อยๆ ผู้ที่มีมารดา บิดา หรือพี่น้องเป็นมะเร็งตับอ่อนมีความเสี่ยงต่อโรคนี้ถึง 3 เท่าต่อคนทั่วไป

อาการและอาการแสดง

อาการของมะเร็งตับอ่อนระยะแรกค่อนข้างคลุมเคลือ ไม่ชัดเจนอาการจะแสดงชัดเมื่อมะเร็งลุกลามไปอวัยวะอื่นหรือท่อน้ำดีอุดตัน เช่น น้ำหนักลด เบื่ออาหาร ภาวะตัวตาเหลือง (ตัวตาเหลืองและปัสสาวะมีสีเข้ม)ปวดในท้องส่วนบน หรือปวดหลัง อ่อนแรง หรือ คลื่นไส้และอาเจียน10-20% มีอาการของโรคเบาหวาน เนื่องจากมะเร็งไปยับยั้งการผลิตอินซุลิน

การวินิจฉัย

เครื่องCT Scan ที่มีคุณภาพสูงสามารถจับภาพของก้อนในตับอ่อน ต่อมน้ำเหลืองที่มีขนาดใหญ่ขึ้น (เป็นตัวบ่งชี้ว่ามีการลุกลามของมะเร็ง) ก้อนในตับ และการอุดตันของท่อน้ำดี

ERCP การสอดท่อจากปากผ่านคอเข้าไปสู่กระเพาะอาหาร เพื่อใส่สายยางขนาดเล็กเข้าไปที่ท่อน้ำดีและท่อตับอ่อน  หลังจากนั้นทำการฉีดสีเข้าไปเพื่อถ่ายภาพรังสีบริเวณที่มีการอุดตันและสาเหตุของการอุดตัน จะถูกบันทึกลงภาพถ่ายรังสี

PTC โดยแทงเข็มผ่านทางผิวหนังเข้าไปที่ตับเพื่อการฉีดสี และสีจะผ่านเข้าท่อน้ำดี เพื่อให้มีการอุดตัน และการอุดตันนี้แสดงผลทางภาพถ่ายเอกซ์เรย์

ผู้ป่วยบางรายอาจมีเพิ่มระดับของ carbohydrate antigen 19-9 (CA 19-9) สูงขึ้น

 

การกำหนดระยะของโรค

ขั้น 1 เอ Stage IA มะเร็งไม่ลุกลามออกนอกตับอ่อนและมีขนาดเล็กกว่า 2 เซนติเมตร และไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองทั้งใกล้และไกล

ขั้น 1 บี Stage IB มะเร็งไม่ลุกลามออกนอกตับอ่อนและมีขนาดใหญ่กว่า 2 เซนติเมตร และไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองทั้งใกล้และไกล

ขั้น 2 เอ Stage IIA มะเร็งลุกลามออกนอกตับอ่อนแต่ไม่ไปที่หลอดเลือดใหญ่และไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองทั้งใกล้และไกล

ขั้น 2 บี Stage IIB มะเร็งลุกลามหรือไม่ลุกลามออกนอกตับอ่อนแต่ไม่ไปที่หลอดเลือดใหญ่และมีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงแต่ไม่ไปต่อมน้ำเหลืองไกล

ขั้น 3 Stage III มะเร็งลุกลามออกนอกตับอ่อนและที่หลอดเลือดใหญ่และอาจมีหรือไม่มีการแพร่กระจายไปที่ต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงแต่ไม่ไปต่อมน้ำเหลืองไกล

ขั้น 4Stage IV มะเร็งลุกลามไปอวัยวะห่างไกล

การผ่าตัด

มีผู้ป่วยจำนวนไม่มากที่สามารถเข้ารับการผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งตับอ่อน ซึ่งมักเป็นรายที่ก้อนมีขนาดเล็กๆ และอยู่ในตำแหน่งไม่กดทำลายอวัยวะข้างเคียง โดยการผ่าตัดที่ทำเรียกว่า Whipple operation

ส่วนการรักษาด้วยวิธีอื่นๆ เช่นการใช้ยาเคมีบำบัดหรือการใช้รังสีรักษายังไม่สามารถทำให้หายขาดได้ อาจใช้ในการรักษาผสมผสาน หรือใช้ในการแก้ไขภาวะแทรกซ้อนของตัวโรค เช่น เพื่อลดอาการปวด อาการอุดตันของท่อน้ำดีหรือทางเดินอาหาร

การรักษาด้วยเทคโนโลยีที่ไม่ต้องผ่าตัดวิธีใหม่ เช่นการใช้ไฟฟ้า (IRE) การใช้ความเย็น (Cryotherapy) การใช้สารกัมมันตภาพรังสี (I-125) ยังอยู่ในขั้นตอนทดสอบหาข้อสรุป อาจมีการใช้ในกรณีเพื่อลดอาการหรือลดขนาดของก้อน แต่ไม่มีใช้ในกรณีทั่วไป

 

นพ.วุฒิ  สุเมธโชติเมธา

Surgical Oncologist


Related story