HOSPITAL HOTLINE

โทรศัพท์
:
02 310 3000
, หรือ
1719
(LOCAL CALLS)
   

 บริการทางการแพทย์

ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี

ECMO
เครื่องหัวใจ-ปอดเทียมแบบเคลื่อนย้าย

ecmo, เครื่องหัวใจ-ปอดเทียมแบบเคลื่อนย้าย


อะไรคือ ECMO
 
  • ECMO ย่อมาจาก Extracorporeal Membrane Oxygenation
  • ECMO เป็นขั้นตอนพิเศษที่จะช่วยแทนที่การทำงานของหัวใจและปอดในเวลาที่อวัยวะอ่อนแอเกินไปที่จะทำงานอย่างถูกต้อง ECMO นั้นไม่ได้ทำหน้าที่รักษา แต่ช่วยให้อวัยวะเหล่านี้ได้พักผ่อน
  • คล้ายกับเครื่องที่ใช้สำหรับการผ่าตัดหัวใจ (Open - Heart Surgery) ซึ่งผู้ป่วยจะต้องใช้เครื่องเพียงไม่กี่ชั่วโมง แต่เครื่อง ECMO อาจต้องใช้ถึงหลายสัปดาห์

เป้าหมายของ ECMO คืออะไร

การที่ ECMO ช่วยทดแทนการใช้งานของอวัยวะที่มีปัญหา เช่น หัวใจหรือปอด อวัยวะเหล่านี้จึงมีเวลาพักฟื้น
ECMO จะใช้เฉพาะหลังจากได้ใช้มาตรการทางการแพทย์อื่น ๆ แล้ว เมื่อหัวใจและ/หรือ ปอดได้หายเป็นปกติแล้วจะไม่ต้องใช้เครื่อง ECMO อาจใช้เวลาไม่กี่วันหรือหลายสัปดาห์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล


ECMO ใช้งานอย่างไร

ใส่ Cannulas (ท่อพลาสติก) เข้าไปในหลอดเลือดแดงหรือหลอดเลือดดำตรงคอหรือขาหนีบ แพทย์ ECMO จะตัดสินใจว่า Cannula นั้นควรจะใส่ด้วยการผ่าตัดหรือแบบลวด Cannula จะช่วยให้เลือดออกจากร่างกาย ผ่านวงจร ECMO ซึ่งจะทำหน้าที่เพิ่มออกซิเจนและลดคาร์บอนไดออกไซด์ ผู้ป่วยจึงต้องใส่ Cannula 2 ชึ้น


ชนิด ECMO

ECMO มี 3 แบบวงจร
 
  • Veno - arterial ECMO (VA - ECMO): ช่วยในการแลกเปลี่ยนก๊าซและสนับสนุนการไหลเวียนของโลหิต ในขณะที่เลือดนั้นถูกสูบจากเส้นเลือดดำสู่เส้นเลือดแดง ระบบนี้จะสนับสนุนหัวใจและปอด เช่นเดียวกับระบบที่ใช้ในห้องปฏิบัติการสำหรับการผ่าตัดหัวใจ
  • Veno - venous (VV - ECMO): ช่วยในการแลกเปลี่ยนก๊าซ เลือดจะถูกดูดออกจากเส้นเลือดดำและสูบกลับเข้าไปอีกครั้ง ระบบนี้จะใช้ได้กับปอดเท่านั้น
  • Arterio - venous ECMO (AV - ECMO): ช่วยในการแลกเปลี่ยนก๊าซโดยการใช้แรงดันของเลือดเพื่อที่จะสูบเลือดจากเส้นเลือดดำสู่เส้นเลือดแด


จุดบ่งชี้ให้ใช้ ECMO

VA - ECMO จะใช้ในผู้ป่วยที่มี Refractory Cardiogenic Shock ที่มีโรคหัวใจที่มีโอกาสหายสนิท (Reversible Heart Condition) ยังสามารถใช้เป็นสะพานเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ Ventricular Assist Device (VAD) หรือการปลูกถ่ายหัวใจ
อัตราการรอดของผู้ป่วยที่ใช้ VA - ECMO อยู่ระหว่าง 30 - 50% ตามสาเหตุที่ก่อให้เกิดโรคหัวใจต่าง ๆ
 

รายการบ่งชี้เป็นภาษาอังกฦษ
 
VA-ECMO VV-ECMO
Clinical
Weaning from cardiopulmonary bypass after cardiac surgery Any potentially reversible acute respiratory failure
Bridge to left ventricular assist device (LVAD), cardiac transplantation ARDS. Associated with pneumonia (viral or bacterial) 
Acute myocarditis Failed lung transplant graft
Intractable arrhythmia Trauma (pulmonary contusion) 
Post-cardiac arrest (as part of Advance Life Support)  Pulmonary embolism (if acceptable cardiac function) 
Local anesthetic toxicity Pulmonary hypertension (after pulmonary endarterectomy) 
 

ด้วยเทคโนโลยีในปัจจุบันและผลพิสูจน์และผลประโยชน์ ECMO ที่ไม่แน่นอน ควรพิจารณาใช้ ECMO เมื่อการรักษามาตรฐานอื่น ๆ ล้มเหลว


ผู้ป่วยที่ไม่ควรใช้ ECMO

ผู้ป่วยที่มีความเสียหาย อวัยวะที่ไม่สามารถกู้คืน อวัยวะล้มเหลวหลายจุด มักจะไม่ได้รับประโยชน์จากการสนับสนุน ECMOโดยทั่วไปจะไม่แนะนำให้ใช้ในผู้ป่วยที่ไม่สามารถใส่สารกันเลือดแข็งตัวไว้ การรักษาด้วย ECMO ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง แต่แนะนำให้มีผู้เชี่ยวชาญ ECMO คอยให้ข้อบ่งชี้ข้อห้ามในแต่ละกรณี


ภาวะแทรกซ้อน
 
  • อาการตกเลือด: ผู้ป่วยส่วนใหญ่จำเป็นต้องใส่สารกันเลือดแข็งตัวอย่างต่อเนื่องและผู้ป่วยมากกว่า 50% จะต้องเจอกับอาการตกเลือด
  • Thromboembolism (อุดตัน): การอุดตันในวงจร ECMO สามารถส่งผลกระทบต่อการทำงานของเครื่องสูบหรือเครื่องให้ออกซิเจน (Oxygenator) ใน VA - ECMO สามารถนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองหรือ Leg Ischemia (ขาขาดเลือด)
  • การจัดการเรื่อง ECMO  จะรวมถึงการตรวจสอบเลือดเพื่อหาความสมดุลของเลือดที่แข็งตัวที่ดีที่สุด    
  • ภาวะแทรกซ้อนติดเชื้ออาจจะเกี่ยวข้องกับ Indwelling Lines, Access Sites or Primary Pathology
  • หากวงจร ECMO ล้มเหลวหรือแตกอาจนำไปสู่ภาวะโรคหัวใจที่ร้ายแรง แต่เป็นเรื่องที่ไม่ปกติตราบใดที่ทุกองค์ประกอบมีความปลอดภัย
  • Cannula (ท่อพลาสติก) สามารถเป็นปัญหาได้หากหลุดหรืออยู่ในจุดที่ผิด จะมีผลต่อการไหลเวียนเลือดและประสิทธิภาพ ECMO
  • ควรมีพนักงานที่ได้รับการฝึกอบรมอยู่กับผู้ป่วยตลอดเวลา เพื่อตรวจสอบความสมบูรณ์ของวงจร ECMO อย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันปัญหาและตอบสนองทันทีในกรณีล้มเหลวเฉียบพลัน


อวัยวะที่ต้องดูแลระหว่างใช้เครื่อง ECMO
 
  • ระบบปอดและทางเดินหายใจ
  • ระบบหัวใจและหลอดเลือด
  • ระบบประสาท
  • ระบบไต
  • ระบบเลือด
  • ระบบการติดเชื้อ
  • ระบบน้ำ, เกลือแร่ และอาหาร


ECMO ควรใช้ที่ไหน
 
  • ควรมีทีมสหสาขาวิชาชีพนำโดย Specialized Cardiothoracic and Vascular Surgical Services
  • พนักงานควรผ่านการฝึกอบรมอย่างดี
  • มีเกณฑ์สำหรับการจัดการ ECMO รวมถึงข้อบ่งชี้และข้อห้าม (Indications and Contraindications)
  • ระบบการขนส่งที่เหมาะสม


การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยมาที่โรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ
 
  • การติดต่อประสานงานอย่างมีประสิทธิภาพระหว่างผู้ส่งต่อผู้ป่วยกับโรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ
  • ผู้ป่วยอาจจะต้องใส่เครื่อง ECMO ก่อนเคลื่อนย้าย ถ้ามีอาการหนักและไม่คงที่ ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงระหว่างเคลื่อนย้ายน้อยอาจจะมาใส่เครื่อง ECMO เมื่อมาถึงโรงพยาบาลหัวใจกรุงเทพ
  • ECMO Team ประกอบด้วยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน ECMO นักเทคนิคผู้เชี่ยวชาญด้าน ECMO และพยาบาล